RUP Kern+: Deel jij onze bezorgdheden?
Het gemeentebestuur werkt aan nieuwe bouwvoorschriften voor buurten rond het centrum van Hoeilaart. Wij hebben de startnota kritisch gelezen en bundelen de belangrijkste vragen — ook die van betrokken inwoners.
Lees hier hoe je zelf kan reageren en waarom.
Wat is het RUP Kern+?
Het gemeentebestuur onderzoekt op welke plekken er in en rond het centrum en langs de stationsomgeving, nieuwe woningen gebouwd kunnen worden. Dat doen ze via een zogenaamd ruimtelijk uitvoeringsplan, kortweg RUP Kern+. Het plan moet bepalen waar verdichting mogelijk is: dus waar er meer woningen bij kunnen komen op al bebouwde of goed bereikbare plekken. Dat wordt onderzocht voor de oranje gekleurde buurten op het kaartje hieronder.
Het gaat nadrukkelijk niet om een definitief besluit. We zitten nu in een vroege fase waarin het bestuur een eerste voorstel op tafel legt. Iedereen mag daar nog op reageren: Daarom deze oproep van PRO Hoeilaart, om dat ook te doen.
Waarom is dit plan zo belangrijk?
Een RUP geeft bouwmogelijkheden. Maar het geeft ook meteen veel meer waarde aan bepaalde gronden. Simpelweg omdat de overheid beslist dat er meer gebouwd mag worden. Die meerwaarde wordt vandaag grotendeels opgeslorpt door eigenaars en ontwikkelaars, terwijl het net een publieke beslissing is die die waarde creëert. De vraag is dus terecht: wie plukt daar de vruchten van? En hoe zorgen we dat een deel van die winst terugvloeit naar de gemeenschap? Naar betaalbaar wonen, kwalitatief groen en goede voorzieningen bijvoorbeeld.
Wat kun jij doen?
Dit plan zit nog in een vroege fase, wat betekent dat bijsturing nog mogelijk is. De gemeente vraagt uitdrukkelijk om inspraak en die kans is te belangrijk om te laten liggen. Je hoeft geen expert te zijn om een reactie in te dienen. Zeg wat je belangrijk vindt: een leefbare buurt, betaalbare woningen, echt groen, of garanties op de correcte uitvoering. Vul dit zeker aan met concrete suggesties, hoe jij het zou aanpakken of de ruimte zou invullen.
Dien je reactie in vóór 30 mei via de officiële participatiekanalen van de gemeente Hoeilaart.
De kritische bedenkingen van PRO
Doe gerust inspiratie op met onderstaande bedenkingen die wij ons maken.
Welke groei kan Hoeilaart aan?
Hoeilaart heeft in het verleden fors gebouwd, meer dan strikt nodig was. Een actuele, onderbouwde studie naar de echte woonbehoefte ontbreekt vooralsnog. Hoeveel woningen zijn er écht nodig, en voor wie? Dat is geen technische vraag, maar een fundamentele keuze.
Er ontbreekt een actuele woonbehoeftestudie. Zijn er écht bijkomende woningen nodig, en hoeveel? Statbel-cijfers geven een ander beeld dan de startnota van het gemeentebestuur suggereert.
Meer woningen betekenen ook meer druk: op scholen, kinderopvang, mobiliteit en zorg. Integratie en sociale samenhang groeien niet automatisch mee met het aantal inwoners. Groei is niet per definitie slecht, maar ze moet geleidelijk zijn en gedragen worden door voldoende voorzieningen.
Vraag: Dreigen we het woonaanbod te vergroten ten voordele van instroom van buiten de gemeente, met een minder hechte gemeenschap als gevolg?
RUP Kern + in een ruimere context
Waarom wonen wij hier zo graag? Dat is vanwege de menselijke schaal, de nabijheid van de natuur en de groene doorsteekjes die onze kern doen ademen. We zijn een groene gemeente, maar onze kern is vandaag al zeer compact en dicht bebouwd. Elke vierkante meter die we extra bebouwen, moet daarom met de grootste zorg worden behandeld. Groen in de kern is geen luxe; het is essentieel voor de leefbaarheid en de sociale samenhang.
In de visie van het gemeentelijk ruimtelijk structuurplan (GRS) wordt ook gepleit voor groene en open ruimte. Die ruimte wordt door RUP kern+ bedreigd. De visienota verwijst nergens naar het bestaande RUP Kern. In dat RUP Kern bleek “groene ruimte” minimalistisch ingevuld: groendaken volstonden. Kwalitatief groen vereist harde garanties. Groene aders door de buurten en trage verbindingen worden anders gemist.
Vraag: Hoe zorgen we voor een logische, groene overgang tussen de verschillende buurten?
Hoe wordt wonen in Hoeilaart opnieuw betaalbaar?
Jonge gezinnen verlaten Hoeilaart omdat wonen onbetaalbaar wordt. De startnota spreekt nauwelijks over sociale woningen of instrumenten zoals ‘Wonen in Eigen Streek’.
Wanneer een RUP nieuwe bouwmogelijkheden toekent aan een perceel, stijgt mogelijk de waarde van die grond, van de ene dag op de andere, puur door een bestuurlijke beslissing. Die zogenaamde planbaten vloeien vandaag vrijwel volledig naar de grondeigenaar. Nochtans is het de gemeenschap die die meerwaarde creëert. Het is dan ook meer dan redelijk om te vragen dat een deel ervan terugvloeit: naar betaalbare woningen, naar publiek groen, naar voorzieningen voor iedereen.
Maar er is meer mogelijk. Als de gemeente consequent inzet op het verwerven van een klein aandeel (zelfs slechts 1%) in ontwikkelingsprojecten, verandert de situatie fundamenteel. Want wie mede-eigenaar is, zit mee aan tafel bij de notariële akte. Dat betekent dat de gemeente bij elke verkoop een stem heeft: over aan wie er verkocht wordt, tegen welke prijs, en onder welke voorwaarden er gebouwd wordt. Zo blijft de markt vrij, maar wordt ze wel gestuurd in het belang van de gemeenschap. Dat is geen overheidsinterventie met een zware hand. Het is een slimme, juridisch correcte manier om sociale mix, betaalbaarheid en kwaliteit te verankeren in elk project, zonder dat de gemeente zelf als grote bouwheer moet optreden.
Dit soort instrumenten bestaan en werden eerder al toegepast. De vraag is of Hoeilaart de ambitie heeft om ze te blijven inzetten. Wij zouden het zeker toejuichen.
Vraag: Welke concrete instrumenten zet het bestuur in om betaalbaar wonen te garanderen en voor wie?
Welk type woningen wil jij in jouw buurt?
De startnota spreekt over gemengde hoogbouw, groepering van percelen en kwaliteitsvolle publieke ruimte, maar zwijgt over hoe dit juridisch wordt afgedwongen. Vage voorschriften worden te vaak in het voordeel van ontwikkelaars ingevuld.
De startnota schetst een aantrekkelijk toekomstbeeld: kleinere woonvormen, gedeelde ruimtes, meergeneratiewoningen, betaalbare huurwoningen naast koopwoningen. Ideeën die op papier breed gedragen worden. Maar een startnota is geen wet. De grote vraag, die nu al gesteld moet worden, is hoe al die goede bedoelingen juridisch verankerd raken in het uiteindelijke plan.
Want zonder afdwingbare regels blijft het bij intenties. Een ontwikkelaar die een perceel koopt, bouwt wat maximaal rendabel is, tenzij het plan hem iets anders verplicht. Daarom is het belangrijk dat inwoners nu al nadenken over wat zij willen zien én hoe dat vastgelegd moet worden. Welke woonvorm past in jouw straat of buurt? Een tiny house-project? Een woongroep voor senioren? Starterswoningen met een prijsplafond? Kangoeroewoningen voor jonge gezinnen en ouderen samen?
Deel die ideeën en voeg er meteen de vraag aan toe: hoe wordt dit juridisch geborgd? Via stedenbouwkundige voorschriften? Via een sociaal aanbod dat verplicht wordt bij grote projecten? Via erfpacht of community land trust zodat grond niet telkens opnieuw speculatief verhandeld wordt? De gemeente heeft instrumenten, maar ze moet ze ook willen gebruiken. Jouw reactie is het moment om daar expliciet naar te vragen.
En nu jij?
Hopelijk heb je hiermee voldoende inspiratie om verder te kunnen in het openbaar onderzoek. Laat van je horen via de website van gemeente Hoeilaart.
Heb je vragen of opmerkingen over dit artikel? contacteer lander.desaveur@hoeilaart.be